Barangan Malaysia yang memenuhi peraturan asal boleh menikmati tarif keutamaan di bawah Perjanjian Perdagangan Barangan ASEAN (ATIGA) apabila dieksport ke negara ASEAN lain, dan RCEP menambah liputan yang lebih luas. Untuk menuntut kemudahan itu, pengeksport memerlukan sijil asal yang sah, biasanya Form D bagi ATIGA.
Perjanjian Perdagangan Barangan ASEAN, atau ATIGA, ialah perjanjian antara sepuluh negara anggota ASEAN yang menghapuskan atau mengurangkan tarif ke atas kebanyakan barangan yang berasal dari rantau itu. Ia menggantikan skim lama yang dikenali sebagai AFTA, dan nama AFTA masih digunakan secara lazim dalam perbualan perniagaan.
Perkongsian Ekonomi Komprehensif Serantau (RCEP) pula melibatkan ASEAN bersama beberapa rakan dagang utama di Asia-Pasifik, dan berkuat kuasa untuk Malaysia pada 2022. Ia menyediakan liputan tarif yang lebih luas dan peraturan asal yang boleh menggabungkan input daripada beberapa negara anggota.
Pengeksport tidak perlu memilih antara kedua-duanya secara prinsip, tetapi setiap penghantaran menggunakan satu perjanjian bagi tuntutan keutamaan tarif. Pilihan bergantung pada negara destinasi, kod tarif barangan dan perjanjian mana yang memberikan kadar terendah bersama syarat yang boleh dipenuhi.
Singapura, Thailand, Indonesia dan Vietnam ialah destinasi eksport ASEAN terbesar bagi banyak syarikat Malaysia. Setiap negara mempunyai pangkalan data tarif, kadar keutamaan dan prosedur kastam sendiri, jadi kadar yang anda semak untuk Thailand tidak boleh diguna pakai untuk Vietnam walaupun produknya sama.
Tarif keutamaan hanya terpakai kepada barangan yang berasal dari kawasan perjanjian. Barangan dikira berasal jika diperoleh sepenuhnya atau dihasilkan sepenuhnya di dalam negara, atau jika ia mengalami pemprosesan yang mencukupi, biasanya diukur melalui kandungan nilai serantau atau perubahan klasifikasi tarif. Bagi ATIGA, kriteria kandungan nilai serantau lazimnya ialah 40 %.
Contoh mudah: sebuah kilang perabot di Muar menggunakan kayu getah tempatan dan perkakasan yang diimport dari luar rantau. Kandungan nilai serantau dikira daripada kos bahan tempatan, buruh dan overhed berbanding harga barangan siap. Jika nisbah melepasi ambang, barangan layak.
Setiap produk dan setiap jalur tarif mempunyai peraturan khusus, jadi pengiraan mesti dibuat bagi produk tertentu, bukan secara umum. Simpan dokumen sokongan seperti invois bahan, kos pengeluaran dan senarai bahan, kerana pihak berkuasa boleh meminta bukti semasa pengesahan.
Pengiraan kandungan nilai serantau melibatkan formula yang ditetapkan dalam perjanjian dan boleh dilakukan melalui kaedah langsung atau tidak langsung. Akauntan kos atau perunding perdagangan biasanya menyediakan pengiraan ini, dan dokumen kerja perlu disimpan bersama permohonan sijil asal.
Penghantaran memerlukan invois komersial, senarai pembungkusan, dokumen pengangkutan dan deklarasi kastam eksport. Di Malaysia, deklarasi eksport dikemukakan kepada Jabatan Kastam Diraja Malaysia menggunakan Borang Kastam No. 2 (K2), biasanya melalui ejen penghantaran atau pengisytiharan sendiri.
Untuk menuntut tarif keutamaan ATIGA, pengeksport mengemukakan permohonan Sijil Asal Form D melalui sistem Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI). Pengeksport berdaftar mesti menyediakan butiran barangan, kod tarif dan bukti asal. Form D yang diluluskan dihantar kepada pengimport untuk digunakan di kastam negara destinasi.
Bagi RCEP, kaedah pengesahan asal boleh menggunakan sijil atau pengisytiharan asal oleh pengeksport berdaftar, bergantung pada kemudahan yang disediakan. Semak prosedur semasa dengan MITI atau Kastam sebelum penghantaran pertama, kerana kaedah dan sistem dikemas kini dari masa ke semasa.
Pengimport di destinasi memerlukan sijil asal yang asli atau salinan yang diterima kastam mereka. Sesetengah negara kini menerima sijil elektronik melalui pertukaran data antara agensi, tetapi tidak semua. Tanya pengimport anda tentang bentuk yang diterima sebelum penghantaran.
Invois komersial mesti jelas dan konsisten dengan dokumen lain. Nilai, perihalan barangan, kuantiti dan terma penghantaran pada invois mesti sepadan dengan senarai pembungkusan, deklarasi kastam dan sijil asal. Ketidakpadanan kecil boleh menyebabkan barang ditahan di pelabuhan destinasi.
Kod tarif Sistem Harmoni atau kod HS pada invois dan sijil asal perlu seragam, kerana tuntutan keutamaan bergantung pada kod tertentu. Jika pengimport menggunakan kod berbeza daripada pengeksport, kastam destinasi mungkin menolak keutamaan atau meminta penjelasan.
Dalam 4invoices, anda boleh menaip rujukan seperti nombor Form D atau kod HS dalam ruangan nota invois PDF. Produk ini tidak menandakan asal ASEAN, tidak menghasilkan sijil asal dan tidak bersambung dengan sistem MITI atau Kastam; dokumen rasmi disediakan melalui saluran agensi.
Untuk makanan, produk kimia dan barangan terkawal, dokumen lain seperti sijil kesihatan, halal atau pematuhan juga mungkin diperlukan oleh pihak berkuasa destinasi. Dokumen ini berasingan daripada sijil asal dan mempunyai prosedur tersendiri.
Kesalahan pertama ialah menganggap semua barangan buatan Malaysia layak. Barangan yang hanya dipasang atau dibungkus semula daripada komponen import dengan nilai tambah rendah mungkin gagal memenuhi kriteria, dan tuntutan yang salah boleh mengakibatkan pengimport membayar tarif penuh serta penalti.
Kesalahan kedua ialah memohon sijil asal selepas barang telah dihantar. Banyak negara memerlukan sijil yang sah pada masa pelepasan atau dalam tempoh terhad selepas penghantaran, jadi permohonan lewat boleh menyebabkan keutamaan hilang. Rancang permohonan sebagai sebahagian langkah penghantaran.
Kesalahan ketiga ialah tidak menyimpan rekod pengeluaran. Pegawai pengesah di negara destinasi boleh meminta bukti kos dan sumber bahan beberapa bulan atau tahun selepas penghantaran, dan syarikat tanpa rekod tidak dapat mempertahankan tuntutan.
Mulakan dengan satu produk dan satu pasaran, contohnya makanan ringan ke Singapura atau komponen elektrik ke Thailand. Semak kadar tarif biasa dan kadar keutamaan, kemudian putuskan sama ada penjimatan mewajarkan kos dokumentasi. Bagi tarif sudah rendah atau sifar, penjimatan mungkin kecil.
Bincang dengan ejen penghantaran yang berpengalaman di laluan itu, kerana mereka biasanya tahu keperluan khusus pelabuhan destinasi. Minta senarai dokumen dan masa pemprosesan, serta kos setiap satu, supaya anda boleh menetapkan harga dengan tepat.
Gunakan 4softerp untuk menyimpan rekod perakaunan am bagi jualan eksport dan 4invoices untuk invois PDF yang jelas. Modul ini tidak menghasilkan dokumen kastam atau sijil asal; ia menyokong kerja pejabat, manakala dokumen rasmi dikendalikan oleh anda, ejen atau agensi berkenaan.
Tetapkan tanggungjawab dalaman bagi dokumen perdagangan: siapa memohon sijil, siapa menyemak invois, siapa berhubung dengan ejen. Syarikat kecil yang bergantung pada satu orang mendapati penghantaran tertangguh apabila orang itu bercuti pada minggu yang salah.
Tidak jelas penghantaran ke negara ASEAN mana yang layak mendapat kemudahan tarif AFTA dan mana yang memerlukan prosedur MFN standard — dan kriterianya berbeza mengikut produk dan destinasi.
Kelayakan AFTA/RCEP ditentukan bersama Kastam atau ejen penghantaran anda. Anda boleh menaip rujukan asal pada invois PDF 4invoices; produk tidak menandakan asal ASEAN dan tidak menghasilkan sijil asal.
Penghantaran ke luar ASEAN diproses sama dengan penghantaran kawasan dalam sistem ERP, menyebabkan penolakan kastam apabila asal ASEAN tidak diisytiharkan pada invois penghantaran.
Dokumen kastam dan sijil asal AFTA disediakan bersama Kastam atau ejen anda. 4softerp ialah perakaunan am; ia tidak menghasilkan dokumen asal atau logik eksport ASEAN.
Form D ialah sijil asal yang digunakan untuk menuntut tarif keutamaan di bawah ATIGA apabila barangan Malaysia dieksport ke negara ASEAN lain. Permohonan dikemukakan melalui sistem Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI) oleh pengeksport berdaftar, dengan butiran barangan, kod tarif dan bukti asal. Sijil yang diluluskan dihantar kepada pengimport untuk digunakan di kastam. Semak juga sama ada pengimport anda menuntut keutamaan di bawah perjanjian yang sama.
Tidak. Barangan mesti memenuhi peraturan asal, sama ada diperoleh sepenuhnya di rantau itu atau diproses mencukupi, contohnya dengan kandungan nilai serantau sekurang-kurangnya 40 % bagi banyak barangan di bawah ATIGA. Setiap produk mempunyai peraturan khusus, jadi semak bagi produk tertentu anda dengan MITI, Kastam atau ejen penghantaran. Rujuk MITI untuk prosedur dan sistem semasa.
ATIGA ialah perjanjian antara sepuluh negara anggota ASEAN yang mengurangkan tarif barangan serantau. RCEP melibatkan ASEAN bersama rakan dagang utama di Asia-Pasifik dengan liputan lebih luas dan peraturan asal yang boleh menggabungkan input daripada beberapa negara. Setiap penghantaran menuntut keutamaan di bawah satu perjanjian, bergantung pada destinasi dan kadar terendah yang layak. Kadar kandungan lain mungkin terpakai bagi perjanjian RCEP.
Biasanya invois komersial, senarai pembungkusan, dokumen pengangkutan, deklarasi kastam eksport menggunakan Borang Kastam No. 2 dan, jika menuntut keutamaan tarif, sijil asal yang sesuai. Pastikan butiran seperti nilai, kuantiti, perihalan dan kod tarif sepadan pada semua dokumen supaya barang tidak ditahan di destinasi. Simpan salinan semua dokumen bagi tempoh yang disyorkan oleh Kastam.
Tidak. 4invoices menjana invois PDF dengan arkib dan membolehkan anda menaip rujukan, contohnya nombor Form D, dalam nota invois. Ia tidak menandakan asal ASEAN, tidak menjana sijil asal dan tidak bersambung dengan MITI atau Kastam. Dokumen rasmi disediakan melalui agensi berkenaan atau ejen penghantaran anda. Dokumen rasmi sentiasa datang daripada agensi berkenaan, bukan perisian invois.
Halaman maklumat: invois PDF dan perakaunan am; dokumen asal dan kastam diuruskan dengan agensi.
