Norðurlönd og EES

Tvö lög samstarfs: norræn samvinna og EES

Norræna samvinnan byggir á Helsingforssamningnum frá 1962 og starfi Norðurlandaráðs og Norrænu ráðherranefndarinnar. Hún snýr að fólki, menntun, menningu og vinnumarkaði. Sameiginlegur norrænn vinnumarkaður og samningur um almannatryggingar gera Íslendingum auðvelt að starfa í nágrannalöndunum, og norræni tvísköttunarsamningurinn kemur í veg fyrir að sömu tekjur séu skattlagðar í tveimur löndum.

EES-samningurinn nær til Íslands, Noregs, Danmerkur, Svíþjóðar og Finnlands, sem öll eru aðilar að innri markaðnum. Ísland og Noregur eru utan ESB, en Danmörk, Svíþjóð og Finnland eru aðilar að því. Því gilda ólík skattaleg og tollaleg samskipti: ESB-löndin þrjú eru hluti af VSK-kerfi ESB, en Ísland og Noregur ekki. Vörur sem fara milli Íslands og Noregs þurfa því tollafgreiðslu, þótt tollar séu oft felldir niður.

Færeyjar eru ekki hluti af EES eða ESB, en Hoyvíkursamningurinn milli Íslands og Færeyja kveður á um víðtækt fríverslunarsvæði. Fyrir fyrirtæki sem selja þangað skiptir máli að kynna sér þann samning, því hann getur veitt tollfríðindi sem EES gerir ekki. Grænland og Álandseyjar hafa líka sérstöðu í norrænu samhengi, og sérreglur gilda um tolla og VSK.

Hafðu í huga að norrænir kaupendur þekkja Íslendinga yfirleitt vel og gera ráð fyrir áreiðanleika í skjölum og tímasetningum. Gott orðspor hjálpar til við að opna dyr, en það þýðir líka að mistök í reikningagerð eða töf á afhendingu geta spurst út. Skýr samskipti og skriflegir samningar eru besta tryggingin.

Reikningar til Norðurlanda og Peppol

Peppol er mikið notað á Norðurlöndum, einkum í viðskiptum við hið opinbera. Í Noregi, Svíþjóð og Danmörku hefur hið opinbera krafist rafrænna reikninga í mörg ár, og Peppol-net er algengt við sendingar til fyrirtækja. Sá sem selur stofnunum þar þarf aðgangspunkt, annaðhvort beint eða í gegnum bókhaldskerfi. Kynntu þér hjá kaupanda hvaða auðkenni og snið hann notar.

Norðurlöndin nota ólík auðkenni fyrir fyrirtæki: Noregur níu stafa fyrirtækjanúmer, Danmörk átta stafa CVR-númer og Svíþjóð tíu stafa skráningarnúmer. Kaupendur biðja um réttar upplýsingar á reikningi, og röng gögn leiða til endursendingar. Spurðu viðskiptavininn um nákvæm auðkenni, tilvísun og kostnaðarstað áður en þú sendir fyrsta reikning, og skráðu upplýsingarnar í viðskiptamannaskrá.

Tungumál reikninga skiptir líka máli. Víða er ensk útgáfa viðurkennd, en opinberir aðilar geta krafist reikninga á dönsku, norsku eða sænsku. Ef þú vinnur oft með sama markað skaltu útbúa sniðmát á tungumáli hans. Lýsing vöru og skilmálar eiga að vera skýr á því tungumáli sem kaupandi les, svo ágreiningur um innihald komi ekki upp síðar.

Fyrirtækjaskrár og upplýsingar um viðskiptavini

Áður en samið er við nýjan viðskiptavin í nágrannalandi er skynsamlegt að skoða opinberar skrár. Í Noregi er Foretaksregisteret í Brønnøysund, í Danmörku er CVR-skráin og í Svíþjóð Bolagsverket. Þar má sjá hvort fyrirtækið er skráð, hver ber fyrirsvar og hvort það hefur skilað ársreikningum. Þessar upplýsingar eru hluti af áreiðanleikakönnun og kosta lítið.

Skoðaðu líka lánshæfismat og greiðsluhegðun ef fjárhæðir eru háar. Norðurlöndin hafa þróuð lánshæfisfyrirtæki, og margir seljendur nota greiðslutryggingu eða krefjast fyrirframgreiðslu í fyrstu viðskiptum. Sérstaklega ef viðskiptavinur er nýstofnaður eða lítill skaltu takmarka útistandandi skuldir í upphafi og auka heimild eftir því sem greiðsluferill staðfestist.

Haltu utan um tengiliði og samninga á einum stað. Þegar nokkrir viðskiptavinir eru í hverju norrænu landi þarf að muna hver er tengiliður í innkaupum, hver samþykkir reikninga og hvaða tungumál er kosið. 4softcrm.net er CRM fyrir tengiliði, sölutækifæri og samninga sem má nota til þess, með tölvupósti og SMS sent úr tengiliðaspjaldinu.

Gjaldmiðlar, greiðslur og skilmálar

Þrjár norrænar myntir eru í notkun auk krónunnar: norsk króna, sænsk króna og dönsk króna, en Finnland notar evru. Seljendur gefa oft út reikninga í mynt kaupanda til að auðvelda honum greiðslu, en þar með tekur seljandinn á sig gengisáhættuna. Þú getur líka valið evru sem sameiginlegan gjaldmiðil og forðast að halda marga gjaldeyrisreikninga.

Greiðslufrestur er algengur 30 dagar á Norðurlöndum, en lengri frestir eru til í sumum greinum og styttri hjá litlum fyrirtækjum. Samþykktu greiðslufrest sem hentar lausafé þínu og tilgreindu dráttarvexti samkvæmt lögum þess lands sem gildir um samninginn. Áminningar og innheimtureglur eru mismunandi á milli landa og því borgar sig að nota skýra skilmála.

Greiðslur berast um SEPA eða SWIFT eftir mynt, og IBAN-númer og BIC-kóði þurfa að vera á reikningi. Millifærslur til landa utan evrusvæðisins kosta gjald og geta tekið lengri tíma. Tilgreindu hver greiðir gjöld bankanna, svo það sem berst sé jafnt reikningsfjárhæð. Því minni munur sem er, því auðveldara er að para greiðslu við reikning.

Hugleiddu að opna reikning í mynt stærsta viðskiptavinar. Fyrirtæki sem sækja mikið af tekjum í norskum eða dönskum krónum geta lækkað gengiskostnað með því að greiða birgja í sömu mynt. Slíkt krefst þó eftirlits með stöðu og gengi, og bókari þarf að færa gengismun reglulega.

Vinnumarkaður og skattar í norrænu samhengi

Starfsfólk getur flutt milli norrænna landa nánast án formsatriða, en tryggingar, skattar og réttindi fylgja reglum þess lands þar sem unnið er. Fyrirtæki sem ræður starfsmann í öðru norrænu landi þarf að kynna sér launaskrá, skattskráningu og stéttarfélagsreglur þar. Norræna upplýsingaþjónustan Info Norden getur leiðbeint einstaklingum um samspil kerfa.

Fyrirtæki sem sinnir verkefnum í öðru landi tímabundið þarf að athuga hvort tilkynna á útsendingu, hvaða lágmarkskjör gilda og hvort föst starfsstöð myndast. Reglur um það eru líka til á síðunum um útsenda starfsmenn og tvísköttunarsamninga. Skýr samningur og vönduð tímaskráning skipta jafnmiklu máli og kunnátta í lögum.

Persónuvernd er samræmd með GDPR í öllum EES-ríkjum, en eftirlitsstofnanir eru mismunandi. Ef þú vinnur með persónuupplýsingar frá norrænum viðskiptavinum skaltu skrá vinnslu, gera vinnslusamninga við þjónustuaðila og tryggja að öryggisráðstafanir séu í samræmi við kröfur. Samræmið auðveldar þér að mæta sömu kröfum í fleiri löndum án mikillar aukavinnu.

Hvað 4b2b kerfin gera og gera ekki

4invoices.net býr til PDF-reikninga og geymir þá í reikningasafni, einnig í norrænni mynt. Kerfið er ekki Peppol-aðgangspunktur og sendir ekki Peppol-reikninga; rafræn reikningagerð með samþættingu er aðeins í boði fyrir Rúmeníu. Til að senda opinberum aðilum í Noregi, Svíþjóð eða Danmörku þarftu aðgangspunkt eða bókhaldskerfi sem býður Peppol.

4softerp.net heldur almennt fjárhagsbókhald fyrir fleiri en eitt félag, til dæmis ef þú átt dótturfélag í nágrannalandi, en býður ekki staðbundin skattskil utan Rúmeníu. Kröfur hvers lands skaltu staðfesta hjá viðkomandi yfirvaldi eða ráðgjafa; kerfin okkar aðlaga ekki skjöl að þeim.

Já. Ísland er stofnaðili að Norðurlandaráði og tekur þátt í norrænu samstarfi á sviði vinnumarkaðar, almannatrygginga, menntunar og menningar. Auk þess er landið í EES-samningnum, sem tryggir aðgang að innri markaðnum. Það að vera utan ESB breytir því ekki að viðskipti og starfsmannaskipti við hin Norðurlöndin eru víða auðveld, hefðbundin og vel studd af norrænum samningum.

Peppol er nauðsynlegt í viðskiptum við opinbera aðila í Noregi, Svíþjóð og Danmörku og er víða notað á milli fyrirtækja. Smærri einkafyrirtæki taka oft við PDF-reikningum í tölvupósti. Spurðu viðskiptavininn hvaða snið hann vill áður en fyrsti reikningur er sendur, og semdu við aðgangspunkt ef Peppol er krafist. 4invoices.net sendir aðeins PDF-reikninga.

Valið er milli íslenskrar krónu, norskrar, sænskrar eða danskrar krónu og evru. Ef reikningur er gefinn út í mynt kaupanda tekur seljandi gengisáhættuna, en kaupandi greiðir auðveldlega. Margir íslenskir seljendur nota evru sem sameiginlega mynt. Taktu fram hver greiðir bankakostnað og hvaða gengi er notað við umreikning, helst í samningnum sjálfum.

Nei. Danmörk er í ESB og í VSK-kerfi þess, en Noregur er utan ESB eins og Ísland. Báðir markaðir eru aðilar að EES, en tolla- og VSK-meðferð er ólík. Vörur til Noregs fara um tollafgreiðslu sem viðskipti við annað land utan ESB, og norskur VSK leggst á við innflutning. Fáðu staðfestingu hjá tollmiðlara.

Norðurlönd — upplýsingar

Kröfur eru mismunandi eftir löndum; kerfið gefur PDF-reikninga.