Útflutningur og innflutningur

Ferlið frá pöntun til afhendingar

Útflutningur hefst á samningi við kaupanda þar sem fram koma vara, verð, afhendingarskilmálar, greiðsluskilmálar og ábyrgð á flutningi. Þegar vara er tilbúin er hún pökkuð, merkt og afhent flutningsaðila, sem annast flutning með skipi eða flugi. Útflutningsskýrsla er send til tollyfirvalda og reikningur gefinn út samkvæmt samningi. Hvert skref skilur eftir skjal sem síðar þjónar sem sönnunargagn.

Á Íslandi vegur flutningstími og áreiðanleiki þyngra en víða annars staðar, því allar vörur fara yfir sjó eða loft. Skipaferðir hafa fastar áætlanir en veður getur raskað þeim, og flugfrakt kostar mun meira. Hafðu varabirgðir hjá kaupanda þegar um mikilvægar vörur er að ræða, og tilgreindu í samningi hver ber ábyrgð á tjóni og töfum á leiðinni. Flutningatrygging er yfirleitt ódýr miðað við tjón sem hún dekkar.

Notaðu alþjóðlega afhendingarskilmála, Incoterms, til að skilgreina hver greiðir hvað. Þegar skilmálar eins og DAP eða DDP eru valdir ber seljandi meiri kostnað og ábyrgð, til dæmis á tollum og VSK í áfangalandi. Þegar skilmálar eins og FCA eða EXW eru notaðir tekur kaupandi við flutningi fyrr. Skrifaðu skilmálana á reikning og í tilboð, svo ágreiningur um gjöld rísi síður.

Dæmi: ullarvöruframleiðandi sendir pallettu til kaupanda í Hollandi. Hann gefur út reikning með tollskrárnúmeri, þyngd og upprunayfirlýsingu, tollmiðlari sendir útflutningsskýrslu, flutningsaðili skilar farmbréfi og seljandi geymir allt saman í möppu með reikningsnúmeri. Þegar kaupandi greiðir er pappírsslóðin til staðar ef spurning berst frá Skattinum.

Tollskjöl og tollskrárnúmer

Hver vara sem fer yfir landamæri er flokkuð eftir tollskrárnúmeri, sem byggir á alþjóðlega samræmdu kerfi um vöruflokkun. Númerið ræður tollhlutfalli, vörugjaldi og því hvort sérstök leyfi þarf. Röng flokkun getur leitt til of lágra eða of hárra gjalda, endurálagningar og sekta. Notaðu tollskrána á vef Tollsins, og spurðu tollmiðlara þegar vara fellur ekki skýrt í einn flokk.

Útflutningsskýrsla og aðflutningsskýrsla eru sendar rafrænt til tollyfirvalda. Þær innihalda upplýsingar um seljanda, kaupanda, vöru, magn, verð, þyngd, upprunaland og flutningsmáta. Reikningur með fullnægjandi upplýsingum er forsenda skýrslunnar. Tollmiðlarar og flutningsaðilar annast oft skýrslugerð fyrir fyrirtæki, gegn gjaldi, og margir smærri útflytjendur kjósa þá leið frekar en að þjálfa eigið starfsfólk.

Í viðskiptum við ESB getur EORI-númer verið nauðsynlegt til að kennitala fyrirtækisins þekkist í tollkerfum Evrópu. Kannaðu hjá Tollinum hvort og hvernig þú færð slíkt númer, og hafðu það á reikningum og skjölum þar sem krafist er. Fyrirtæki sem sendir fyrst eina sendingu getur lent í töfum vegna þess að skráning vantar, og þeim er auðvelt að koma í veg fyrir með fyrirvara.

Uppruni vöru og tollfríðindi

Íslensk framleiðsla nýtur oft tollfríðinda í EES-ríkjum og ríkjum sem Ísland á fríverslunarsamninga við, en aðeins ef varan telst íslensk samkvæmt upprunareglum. Reglurnar fjalla um hversu stór hluti verðmætis eða vinnslu þarf að eiga sér stað á svæðinu. Vara sem er sett saman úr innfluttum hlutum og aðeins pökkuð hér uppfyllir sjaldan skilyrðin.

Upprunasönnun getur verið yfirlýsing á reikningi eða sérstakt upprunavottorð, eftir upphæð sendingar og samningi. Útflytjandi þarf að geta sýnt fram á uppruna með gögnum: birgjareikningum, framleiðsluskýrslum og efnisskrám. Safnaðu þessum gögnum frá byrjun, því að leita eftir á tekur langan tíma og tollayfirvöld erlendis geta óskað eftir eftirliti löngu eftir að sending var afgreidd.

Fiskur, landbúnaðarafurðir og unnar matvörur lúta sérstökum reglum um tolla og kvóta, bæði gagnvart ESB og öðrum ríkjum. Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki starfa oft í umhverfi þar sem kvótar, upprunamerkingar og sjálfbærnivottanir skipta jafnmiklu máli og verðið. Kynntu þér kröfur kaupendamarkaðar áður en þú gerir samning, og fáðu skriflega staðfestingu frá tollyfirvöldum ef óvissa ríkir.

Innflutningur: aðflutningsskýrsla og gjöld

Þegar vara er flutt inn er aðflutningsskýrsla gerð og gjöld reiknuð: tollur, vörugjald þar sem það á við og virðisaukaskattur. Gjöldin eru greidd við tollafgreiðslu og varan afhent eftir að gengið er frá þeim. Innflytjandi sem er skráður í VSK getur dregið skattinn frá sem innskatt, og þarf því að geyma aðflutningsskýrslu og kvittun sem fylgiskjal.

Tollverð er grunnur gjaldanna og felur yfirleitt í sér verð vörunnar, flutningskostnað og tryggingu til Íslands. Hafðu reikning frá birgja og flutningsreikning tiltæka við tollafgreiðslu. Ef verð er óljóst eða afsláttur kemur fram eftir á getur tollverð verið endurskoðað. Gerðu samning við birgja sem tilgreinir endanlegt verð, svo ekki þurfi að leiðrétta eftir á.

Innflutningur er ekki bara spurning um gjöld heldur líka um áhættu og lausafé. Greiðslur til birgja fara oft fram áður en varan berst, og tollgjöld bætast við þegar hún kemur. Gerðu áætlun um sjóðstreymi fyrir hverja sendingu og taktu með gengisáhættu, því mikið gengisfall getur hækkað innkaupsverð áður en varan er seld.

Fylgstu með dagsetningum tollafgreiðslu og greiðslum. Gjaldfrestur hjá tollmiðlara getur verið stuttur, og vörugeymsla kostar daggjald ef gjöld eru ekki greidd. Settu samning við flutningsaðila um hve lengi vara má liggja í tollvörugeymslu og hver tekur við sendingunni, svo hún festist ekki vegna gleymsku í pappírsvinnu.

Vörur með sérreglum og leyfum

Sumar vörur eru háðar leyfum eða eftirliti: matvæli og dýraafurðir, áfengi, lyf, vopn, efnavörur og tiltekin raf- og fjarskiptatæki. Matvælastofnun, Lyfjastofnun, Fjarskiptastofa og aðrir eftirlitsaðilar setja skilyrði um innflutning, merkingar og vottanir. Spurðu stofnunina áður en pöntun er gerð, því vara sem er stöðvuð við landamæri getur valdið mikilli töf og kostnaði.

Vörur sem bera CE-merkingu uppfylla samræmdar kröfur EES, en innflytjandi ber ábyrgð á að þær séu í samræmi við reglur þegar hann setur þær á markað hér. Haltu gögn um samræmi, notendaleiðbeiningar á íslensku þar sem krafist er og tengiliðaupplýsingar framleiðanda. Eftirlitsaðilar geta óskað eftir þeim hvenær sem er og innkallað vörur ef þær reynast ófullnægjandi.

Útflytjendur þurfa líka að athuga hvort kaupandi eða áfangastaður sé háður takmörkunum, til dæmis þvingunaraðgerðum, útflutningstakmörkunum á tækni eða heilbrigðisvottorðum. Sendu ekki vöru fyrr en þú hefur kannað stöðuna. Ef kaupandi er óþekktur, aflaðu upplýsinga um hann í opinberum skrám og hafðu skýra greiðsluskilmála, helst greiðslu fyrirfram eða lánsbréf, í fyrstu viðskiptum.

Hvað 4b2b kerfin gera og gera ekki

4softerp.net heldur almennt fjárhagsbókhald fyrir fleiri en eitt félag, sem getur hjálpað til við að halda utan um innkaup og sölu í mörgum myntum. Kerfið býr ekki til tollskjöl, flokkar ekki vörur eftir tollskrá og tengist ekki kerfum Tollsins. Tollskýrslur eru gerðar af tollmiðlara eða flutningsaðila, eða á þjónustuvef Tollsins.

Með 4notify.net getur þú sent kaupendum og samstarfsaðilum SMS eða tölvupóst úr þínum aðgangi, til dæmis tilkynningu um að sending sé lögð af stað. Þú skrifar skilaboðin sjálf/ur og þau verða ekki til sjálfkrafa. Kynntu þér reglur um markaðssetningu og persónuvernd áður en þú sendir til viðskiptavina í öðrum ríkjum.

Já. Ísland er ekki í tollabandalagi með ESB, þannig að vörur sem fara yfir landamærin þurfa tollafgreiðslu og útflutningsskýrslu, jafnvel þótt tollur sé oft enginn. Nauðsynlegt er að flokka vöruna eftir tollskrárnúmeri og geta sýnt fram á uppruna. Tollmiðlari eða flutningsaðili annast skýrslugerð fyrir flest minni fyrirtæki gegn gjaldi, og þú færð afrit fyrir bókhaldið.

Tollskrárnúmer er flokkunarnúmer vöru í tollskrá, sem byggir á alþjóðlega samræmdu kerfi. Það ræður tollhlutfalli, vörugjaldi og því hvort vara er háð leyfum eða eftirliti. Rangt númer getur valdið of lágum gjöldum, endurálagningu og sektum. Leitaðu í tollskránni á vef Tollsins og spurðu tollmiðlara þegar vara fellur ekki skýrt í einn flokk.

Við tollafgreiðslu leggst á tollur þar sem hann á við, vörugjald á tilteknar vörur og virðisaukaskattur. Grunnur gjaldanna er tollverð, sem felur yfirleitt í sér verð vörunnar, flutning og tryggingu. Skráður VSK-aðili getur dregið skattinn frá sem innskatt. Biddu tollmiðlara um fyrirframáætlun svo gjöldin komi ekki á óvart og dragi ekki úr lausafé.

Nei. 4softerp.net er almennt fjárhags-ERP fyrir mörg félög. Það býr ekki til tollskjöl, flokkar ekki vörur eftir tollskrá og tengist ekki kerfum Tollsins eða annarra yfirvalda. Tollskýrslur eru gerðar af tollmiðlara, flutningsaðila eða á þjónustuvef Tollsins. Kerfið getur þó haldið utan um innkaup og sölu í bókhaldinu, ásamt kostnaði við flutning.

Útflutningur — upplýsingar

Skjöl eru unnin utan kerfisins.