Hộ kinh doanh cá thể đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện, không có tư cách pháp nhân, nên chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản. Hộ vẫn phải kê khai thuế và giữ chứng từ; cách tính thuế đang được điều chỉnh, cần theo dõi hướng dẫn mới.
Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên trong một hộ gia đình đăng ký, kinh doanh tại một địa điểm cố định. Hộ không phải là pháp nhân, nên không có vốn điều lệ theo nghĩa của Luật Doanh nghiệp, không có điều lệ và không phát hành cổ phần.
Hệ quả pháp lý lớn nhất là trách nhiệm vô hạn. Nếu hộ nợ nhà cung cấp hoặc ngân hàng, chủ hộ phải trả bằng cả tài sản cá nhân, kể cả nhà ở. Với công ty TNHH, rủi ro này dừng ở phần vốn đã góp. Đây là lý do nhiều người bắt đầu bằng hộ kinh doanh rồi chuyển lên công ty khi doanh số và công nợ tăng.
Hộ cũng bị giới hạn về quy mô kinh doanh thực tế: khó ký hợp đồng lớn với doanh nghiệp, khó huy động vốn từ bên ngoài và không thể có nhiều cổ đông. Những hạn chế này thường là tín hiệu để cân nhắc chuyển đổi.
Hồ sơ đăng ký nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền ở nơi đặt địa điểm kinh doanh, thường ở cấp huyện hoặc cấp tương đương theo cách tổ chức hành chính hiện hành. Hồ sơ gồm giấy đề nghị đăng ký và giấy tờ tùy thân của chủ hộ hoặc các thành viên.
Tên hộ kinh doanh gồm cụm từ “Hộ kinh doanh” kèm tên riêng và không được trùng với tên đã đăng ký trong phạm vi cấp huyện. Địa điểm phải là nơi có thể xác định bằng số nhà và tên đường. Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện, hộ phải có thêm giấy phép hoặc chứng chỉ trước khi hoạt động.
Một cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh. Muốn mở nhiều điểm bán, cách hợp pháp thường là thành lập doanh nghiệp, vì hộ không có cơ cấu chi nhánh như công ty.
Trong nhiều năm, phần lớn hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán do cơ quan thuế ấn định. Cách tính này đang được điều chỉnh theo hướng yêu cầu hộ có doanh thu đủ lớn tự kê khai và dùng chứng từ rõ ràng hơn. Thời điểm áp dụng và ngưỡng doanh thu cụ thể phải lấy từ văn bản hiện hành của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.
Hộ kinh doanh chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tính theo doanh thu, trừ trường hợp doanh thu thấp hơn mức được miễn thuế theo quy định. Con số ngưỡng miễn đã thay đổi theo từng giai đoạn nên không nên dựa vào số liệu cũ nghe từ người khác.
Việc nên làm ngay là ghi sổ doanh thu hằng ngày, giữ hóa đơn mua hàng và đối chiếu với số tiền nhận qua tài khoản. Khi chuyển từ khoán sang kê khai, hộ nào có sổ sách sẵn sẽ ít bị ảnh hưởng nhất.
Từ ngày một tháng bảy năm 2022, hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP là hình thức hóa đơn phổ biến cho tổ chức và cá nhân kinh doanh. Hộ kinh doanh thuộc diện phải dùng hoặc được phép dùng hóa đơn điện tử, kể cả loại khởi tạo từ máy tính tiền, tùy quy mô và ngành nghề.
Hộ bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng, như cửa hàng ăn uống hay bán hàng tiêu dùng, thường gắn với giải pháp máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Hộ bán buôn hoặc cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp thì khách hàng sẽ yêu cầu hóa đơn có mã số thuế người mua để hạch toán chi phí.
Nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc một nhà cung cấp hóa đơn điện tử được phép về loại hóa đơn mà hộ của mình thuộc diện phải dùng. Đây là điểm mà quy định vừa đổi nên thông tin cũ dễ sai.
Dù không phải lập báo cáo tài chính như doanh nghiệp, hộ kinh doanh vẫn nên ghi một cuốn sổ doanh thu theo ngày, một bảng kê mua hàng có kèm hóa đơn hoặc phiếu mua, và sổ theo dõi tiền gửi ngân hàng nếu có. Ba nguồn này đủ để trả lời hầu hết câu hỏi của cơ quan thuế về doanh thu và chi phí.
Hộ bán lẻ thường quên giữ chứng từ mua hàng từ nơi không xuất hóa đơn. Khi đó chi phí khó chứng minh, và nếu thuế tính theo doanh thu thì ảnh hưởng nhỏ hơn, nhưng khi chuyển lên công ty những khoản này sẽ không được tính chi phí hợp lý. Tập thói quen yêu cầu hóa đơn từ sớm giúp việc chuyển đổi sau này nhẹ nhàng.
Nên cân nhắc thành lập công ty khi hộ bắt đầu ký hợp đồng giá trị lớn, thuê nhiều nhân viên, vay vốn hoặc có người cùng góp vốn. Trình tự thường là đăng ký doanh nghiệp mới, chuyển hợp đồng và tài sản, rồi chấm dứt hoạt động hộ theo thủ tục để không còn nghĩa vụ treo.
4invoices lập hóa đơn PDF và lưu trữ, thuận tiện khi bạn cần gửi bản chứng từ cho khách và giữ lại bản sao. Công cụ này không phát hành hóa đơn điện tử qua cơ quan thuế và không theo dõi ngưỡng doanh thu; việc đối chiếu doanh thu với các ngưỡng thuế là việc của chủ hộ cùng người làm kế toán.
Hộ nhỏ cho rằng mình không phải dùng hóa đơn điện tử, đến khi khách doanh nghiệp đòi hóa đơn có mã số thuế mới biết thiếu.
Loại hóa đơn của hộ cần xác nhận với cơ quan thuế quản lý. 4invoices tạo hóa đơn PDF kèm kho lưu trữ; không phát hành hóa đơn điện tử qua cổng thuế.
Doanh thu tích lũy ghi trên giấy hoặc trong trí nhớ, nên khó biết khi nào chạm các ngưỡng thuế và dễ bị truy thu.
Việc đối chiếu doanh thu với ngưỡng thuế do chủ hộ cùng người làm kế toán thực hiện; sản phẩm không theo dõi doanh thu và không gửi cảnh báo ngưỡng.
Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, hóa đơn điện tử là hình thức chung từ ngày một tháng bảy năm 2022, và hộ kinh doanh thuộc diện phải dùng hoặc được dùng tùy quy mô, ngành nghề. Loại cụ thể, kể cả hóa đơn từ máy tính tiền, nên xác nhận với cơ quan thuế quản lý hoặc nhà cung cấp hóa đơn điện tử vì quy định đang được cập nhật.
Chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh, vì hộ không phải pháp nhân. Nếu hộ nợ nhà cung cấp hay ngân hàng mà không trả được, tài sản cá nhân của chủ hộ có thể bị xử lý. Đó là lý do nhiều người chuyển sang công ty TNHH khi công nợ tăng.
Không. Mỗi cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh, và hộ chỉ được kinh doanh tại một địa điểm đã đăng ký. Muốn mở nhiều điểm bán hoặc có chi nhánh, người kinh doanh nên thành lập doanh nghiệp. Nên kiểm tra quy định hiện hành về số địa điểm, vì văn bản hướng dẫn có thể thay đổi.
Cách tính thuế khoán đang được điều chỉnh theo hướng hộ có doanh thu lớn phải tự kê khai và dùng hóa đơn, chứng từ. Thời điểm áp dụng và ngưỡng doanh thu cụ thể phải lấy từ văn bản mới nhất của Bộ Tài chính hoặc từ cơ quan thuế quản lý, nên không nên dựa vào mức thuế năm trước để lập kế hoạch.
Chủ hộ đăng ký thành lập doanh nghiệp mới theo Luật Doanh nghiệp, chuyển hợp đồng, tài sản và người lao động sang pháp nhân mới, rồi làm thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh và quyết toán thuế với cơ quan thuế. Cần lưu ý nghĩa vụ thuế và bảo hiểm của giai đoạn hộ còn hoạt động.
Trang thông tin: hóa đơn PDF; không có eTax và không theo dõi ngưỡng doanh thu.
