Yêu cầu đối với địa chỉ trụ sở
Luật Doanh nghiệp 2020 yêu cầu trụ sở chính nằm trên lãnh thổ Việt Nam, có địa chỉ gồm số nhà, ngách, hẻm, ngõ, tên đường hoặc tên xóm, ấp, thôn, xã, huyện, tỉnh. Địa chỉ phải đủ rõ để cơ quan nhà nước và đối tác gửi thông báo và đến làm việc.
Căn hộ chung cư thuộc diện nhà ở không được dùng làm trụ sở đăng ký, theo quy định của pháp luật về nhà ở. Nhiều người mới khởi nghiệp mất thời gian vì thuê một căn hộ rồi mới biết hồ sơ bị từ chối. Văn phòng chung cư thương mại, văn phòng dịch vụ hoặc nhà phố có công năng phù hợp thường là lựa chọn an toàn hơn.
Chủ nhà cho thuê nên cung cấp giấy tờ chứng minh quyền cho thuê và công năng sử dụng, và hợp đồng thuê phải còn hiệu lực đủ dài để doanh nghiệp không phải đổi địa chỉ chỉ sau vài tháng.
Trước khi ký thuê, nên yêu cầu chủ nhà cho xem mục đích sử dụng ghi trong giấy tờ nhà đất và xác nhận bằng văn bản rằng bên thuê được dùng địa chỉ để đăng ký doanh nghiệp. Việc này mất vài phút nhưng tránh được tranh chấp khi chủ nhà đổi ý hoặc bán nhà.
Ngành nghề đăng ký và hệ thống VSIC
Ngành nghề kinh doanh khi đăng ký được ghi theo hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, gọi tắt là VSIC. Doanh nghiệp có quyền kinh doanh những ngành mà luật không cấm, kể cả ngành chưa ghi trong hồ sơ nhưng không thuộc ngành có điều kiện. Tuy vậy, việc ghi đầy đủ ngành sắp làm giúp tránh vướng khi mở tài khoản, ký hợp đồng hoặc nộp hồ sơ thầu.
Một số ngành đòi hỏi điều kiện như giấy phép, chứng chỉ hành nghề, vốn pháp định hoặc điều kiện về cơ sở vật chất. Điều kiện này do luật chuyên ngành quy định, không do Luật Doanh nghiệp. Hoạt động trước khi đủ điều kiện có thể bị xử phạt và đình chỉ.
Với doanh nghiệp có vốn nước ngoài, thêm một lớp kiểm tra là cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam; một số ngành giới hạn tỷ lệ sở hữu hoặc yêu cầu hình thức đầu tư nhất định.
Thay đổi địa chỉ và bổ sung ngành nghề
Doanh nghiệp phải thông báo thay đổi nội dung đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn mà luật quy định, tính từ ngày có quyết định thay đổi. Thông thường đó là khoảng mười ngày. Quá hạn có thể bị phạt, và thông tin trên cổng đăng ký không còn đúng với thực tế.
Chuyển trụ sở sang địa bàn do cơ quan thuế khác quản lý kéo theo thủ tục thuế riêng: hoàn thành nghĩa vụ với cơ quan thuế cũ rồi đăng ký lại với cơ quan thuế mới. Nên lên kế hoạch thời điểm chuyển ngay sau khi quyết toán xong kỳ thuế gần nhất để tránh dồn việc.
Khi đổi địa chỉ, những tài liệu cần cập nhật gồm hóa đơn, hợp đồng đang thực hiện, chữ ký email, trang web, hồ sơ ngân hàng và thông tin trên các nền tảng bán hàng. Rà soát theo danh sách tránh bỏ sót nơi nào còn địa chỉ cũ.
Danh sách giấy tờ mới cần chuẩn bị khi thay đổi gồm quyết định hoặc biên bản của chủ sở hữu hoặc hội đồng thành viên, hợp đồng thuê địa điểm mới và giấy tờ của người đại diện. Thiếu biên bản họp là lý do hồ sơ thay đổi hay bị trả lại.
Ngành nghề, thuế suất và cách phân loại doanh thu
Ngành nghề đăng ký không tự động quyết định thuế suất GTGT, nhưng quyết định bản chất của doanh thu. Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, gia công hay xây dựng có thể thuộc các nhóm thuế suất hoặc cách kê khai khác nhau. Doanh nghiệp làm nhiều hoạt động nên tách doanh thu theo nhóm trong sổ sách.
Khi bổ sung một ngành mới, hãy xác định ngay đối tượng chịu thuế, thuế suất và hóa đơn phù hợp cho ngành đó. Không ít doanh nghiệp thêm ngành dịch vụ nhưng vẫn dùng mẫu hóa đơn và cách ghi tên hàng của hoạt động thương mại cũ.
Một số ưu đãi thuế gắn với ngành, địa bàn hoặc loại dự án đầu tư. Quyền hưởng ưu đãi phải chứng minh bằng hồ sơ đầu tư và kế toán, không chỉ bằng việc đã đăng ký ngành đó.
Ví dụ: công ty tư vấn thêm mảng đào tạo
Một công ty tư vấn quản lý đăng ký ngành tư vấn và muốn mở thêm lớp đào tạo cho doanh nghiệp. Việc đầu tiên là xác định mã VSIC tương ứng với giáo dục và đào tạo, rồi kiểm tra xem hoạt động đào tạo định tổ chức có thuộc nhóm cần giấy phép hay đăng ký riêng với cơ quan quản lý giáo dục hay không.
Sau khi có kết luận, công ty thông báo bổ sung ngành, cập nhật mẫu hóa đơn để tên dịch vụ đào tạo xuất hiện đúng và tách doanh thu đào tạo khỏi doanh thu tư vấn trong sổ kế toán. Làm theo thứ tự này tránh tình huống đã thu học phí nhưng chưa đủ điều kiện hoạt động.
Công cụ hỗ trợ và giới hạn
Thông tin trụ sở và ngành nghề được đăng ký và xác minh trên cổng của cơ quan đăng ký kinh doanh và của cơ quan thuế. Hệ sinh thái 4b2b không đồng bộ với các cổng này.
4softerp quản lý hồ sơ nhiều pháp nhân và sổ kế toán chung, tiện khi doanh nghiệp tách hoạt động sang công ty mới. 4invoices tạo hóa đơn PDF; thuế suất chọn trên từng dòng do người lập hóa đơn quyết định, sản phẩm không suy ra từ ngành đã đăng ký.